ذكر استيلاى بابر ميرزا بر تمام ولايت ماوراء النهر « 1 » شرح اين‌حال بر سبيل اجمال آنكه ، چون در آن‌ايام كه دار السلطنهء هرات نصرت رايات سلطنت آيات شاهى بود ، بابر ميرزا ايلچيان سخن‌دان با پيشكش فراوان به درگاه شاه حشمت « 2 » دستگاه فرستاده ، اظهار اخلاص و دولتخواهى فرموده و شاه سلطنت‌شعار ، قاصد او را ( 69 الف ) مشمول انعام و احسان بىكران گردانيده ، حكم فرمود كه بابر ميرزا از مملكت ماوراء النهر آنچه بر حيز تسخير درآورد ، برو مسلم باشد . لاجرم محمد بابر ميرزا در شهور سنهء سبع عشر و تسعمائة با لشكر زابلستان متوجه ولايت موروثى شد و بعد از وصول به حدود بدخشان ، سلطان اويس ميرزا را به خود ملحق گردانيده ، نخست علم نهضت به طرف حصار شادمان برافراشت . حكام آن ولايت حمزه سلطان و مهدى سلطان چون از توجه وارث ملك خبر يافتند ، لشكرهاى خود را فراهم آورده ، عنان يكران به ميدان كارزار تافتند و توقف به آمدن عبيد الله خان « 3 » و سلاطين ديگر نكردند . و در نواحى وخش تلاقى فريقين روى داده ، بين الجانبين محاربتى در غايت صعوبت دست داده ، به مظاهرت عنايت الهى محمد بابر ميرزا ظفر يافته ، شكست بر سپاه اوزبك افتاد و حمزه سلطان و مهدى سلطان در آن معركه كشته گشته ، ولايت حصار شادمان و ختلان و قندز و بغلان به حيز تسخير بابر ميرزا درآمد . و كيفيت آن فتح مبين را به درگاه سلطنت دستگاه شاهى پيغام فرموده و مرفوع قلم نياز گردانيده كه اگر يكى از امراى عظام با فوجى از قورچيان مبارزت انجام به اين مخلص ملحق گردند ، اميد است كه على اسرع الحال « 4 » ساير ممالك ماوراء النهر مفتوح گردد . و در اين ولايت خطبه و سكه به اسم و القاب « 5 » نواب شاه كامياب مزيّن گشته ، انهدام مبانى جهانبانى سلاطين اوزبك به وقوع پيوندد . و چون ايلچيان بابر ميرزا به درگاه شاهى رسيده به وسيلهء امراى كبار مضمون آن عريضه را معروض گردانيدند ، حكم شاهى نفاذ يافت كه احمد بيگ صوفى

--> ( 1 ) . ت : « . . . به اوايل حصار شادمان حمزه سلطان و مهدى سلطان و كشته شدن ايشان در معركهء ميدان و استيلاى ميرزا بابر بر تمام ولايت ماوراء النهر . » ( 2 ) . س : عصمت . ( 3 ) . س : عبد الله خان ( 4 ) . س : الشروع الحال . ( 5 ) . س : التفات .